De radicale fotomontages van de Britse kunstenaar Linder staan in No Future centraal. In de jaren 1970 was Linder een van de sleutelfiguren in de punk - en postpunkscene in Manchester, VK. Zo was ze frontvrouw van de band Ludus en maakte ze in 1976 de wereldberoemde cover voor Buzzcock’s eerste single Orgasm Addict . In de afgelopen 50 jaar maakte Linder, gewapend met een scalpel en lijm, talloze activistische, feministische fotomontages. Hiermee ontmaskert ze systemen die diep in onze maatschappij verankerd zitten, zoals vrouwenhaat, seksisme en racisme. Inmiddels breidt haar oeuvre zich nu ook uit naar muziek, film en dans. Linder’s eerste overzichtstentoonstelling in Nederland toont haar oeuvre in al zijn facetten. Tegelijkertijd plaatst No Future haar werk in een bredere context, door het zij aan zij met een aantal voor Linder belangrijke historische posities te tonen. De tentoonstelling laat werken van Linder’s voorgangers zien, om zo Linders eigen werk in een bredere context te plaatsen. Daarmee is No Future de uitgelezen kans om kennis te maken met Linder en de diepte van haar werk echt te doorgronden.
Fotomontages
Met haar montages levert Linder kritiek op de clichématige voorstellingen van vrouwen die we dagelijks on - en offline voorgeschoteld krijgen.
‘Ik herinner me het pure plezier van fotomontage. Ik had drie jaar lang met potlood, verf en pen gewerkt om mijn levenservaringen om te zetten in tekeningen. Het was een moment van glorieuze bevrijding om gewoon met een mes, glas en lijm te werken. Bijna een wetenschappelijke methodologie. Zittend in een donkere kamer in Salford, culturele autopsies uitvoerend en vervolgens de lijken slecht weer in elkaar zetten, als een Mary Shelley die probeert het monster tot leven te wekken. Voor een korte periode had ik een perfecte manier van expressie gevonden ... Ik was altijd dol geweest op tijdschriften en ik had twee aparte stapels. De ene stapel bestond uit wat je vrouwentijdschriften zou kunnen noemen, mode, romantiek, en de andere stapel bestond uit mannentijdschriften: auto's, doe - het -zelf, pornografie, wat weer vrouwen was, maar dan een andere kant. Ik wilde de G-Plan-keukens combineren met de pornografie, om te zien wat voor vreemd ras daaruit zou voortkomen. Ik deed het allemaal op een glasplaat met een scalpel, heel netjes, alsof ik een puzzel aan het maken was.’ – Linder in Paul Bayley, Jon Savage, et al, Linder: Works 1976 -2006 , Zurich 2006, p. 10 - 12
Inspiratie
Linder vindt veel inspiratie in het werk van Berlijnse dadaïsten uit het begin van de 20ste eeuw, met name in het werk van de uitvinders van de collage, Hannah Höch en John Heartfield. In hun activistische en revolutionaire houding vindt Linder veel herkenning. Zo gaan de collages van Hannah Höch ook over de rol van de vrouw in de maatschappij van die tijd. Daarnaast vindt Linder veel inspiratie in het werk van de surrealisten, zoals Salvador Dalí, maar ook – en vooral – in het werk van Ithell Colquhoun. In het surrealisme speelt het werken vanuit het onderbewuste een grote rol. Een methode die naadloos aansluit bij Linder, die ook op intuïtieve wijze haar scalpel hanteert.
Punk en nu
Wereldwijd wordt in 2027 het vijftigjarige bestaan van punk gevierd. De titel No Future verwijst naar de bekende slogan uit de punkcultuur. No Future (Geen toekomst) drukt de vervreemding van en het ongenoegen over de maatschappij en het gebrek aan perspectief voor jongeren in de jaren 1970 uit. De slogan staat symbool voor de punkbeweging als protest tegen het systeem en de gevestigde orde. Er zijn opvallend veel paralellen te vinden tussen de punkbeweging uit de jaren 1970 en - 80 en onze huidige tijd. Oorlogen, economische crisissen, klimaatverandering – de generatie van nu ziet de toekomst somber in. Er ontstaan, net zoals in de jaren 1970, steeds meer kritische geluiden ten opzichte van de huidige sociale, maatschappelijke en politieke systemen. Protest is terug. Demonstreren is weer in. Het gevoel van een onzekere en duistere toekomst tekent deze generatie. Niet voor niets ontstaan er weer steeds meer punkbands. De fotomontages van Linder resoneren sterk met zowel de punktijd als onze tijd. Met haar scalpel en beelden uit pornoblaadjes, dansmagazines en kook - en tuinboeken, weet ze feilloos de problemen in onze maatschappij te ontleden.
Linder, Magnitudes of Performance (series) , 2012, fotomontage, courtesy Modern Art Londe
Linder, Untitled , 1976, drukwerk op papier, Tate.
Linder, Untitled , 1976, drukwerk op karton, Tate. (voor Buzzcock’s Orgasm Addict)
Linder, Untitled , 1976, drukwerk op karton, Tate.
Linder, The Godess Who is Permanent as Well as Temporary , 2020, lightbox, courtesy Modern Art Londen