Wat doe je wanneer je ontdekt dat je roofkunst bezit? Museum de Fundatie geeft een belangrijke bronzen plakaat uit Benin terug. Voor de Edo-cultuur uit Benin is dit een heel belangrijk voorwerp. Op de bronzen plakaat staat een moddervis: een wezen dat tussen water en land leeft. Gegoten in brons leeft zo een rijke geschiedenis vol symbolen.

In Back to Benin: Nieuwe Kunst, Eeuwenoud Erfgoed vraagt Museum de Fundatie tien Nigeriaanse kunstenaars om nieuwe kunstwerken te maken. Deze kunstwerken gaan een dialoog aan met de bronzen plakaat. Nog even is de bronzen moddervis in Nederland te zien, voordat het bijzondere kunstwerk voorgoed terugreist naar waar het vandaan komt.

van roofkunst naar restitutie

In 1932 kocht Dirk Hannema, de oprichter van Museum de Fundatie, de bronzen plakaat van de moddervis. Dit kunstwerk uit de Edo-cultuur kwam naar Europa met de Britse plundering van het koninkrijk Benin in 1897. Veel kunstwerken en belangrijke voorwerpen werden toen gestolen en meegenomen naar Europa en de Verenigde Staten. Dit heet 'roofkunst': gestolen kunst tijdens de koloniale periode in de geschiedenis. De bronzen plakaat is in november 2025 teruggegeven als een vorm van restitutie. Restitutie betekent dat iets wordt teruggegeven aan de mensen of het land waar het vandaan komt. Dit is een belangrijke stap in het onder ogen zien van het koloniale verleden.

Door deze roofkunst is er een groot gat achtergelaten in de geschiedenis van Benin. Toch zijn de kunst en tradities daar blijven bloeien, dankzij hedendaagse kunstenaars en bronsgieters. Museum de Fundatie heeft voor deze tentoonstelling tien kunstenaars met Edo-afkomst gevraagd om nieuw werk te maken over de bronzen moddervis. Onder hen bevinden zich Leo Asemota, Minne Atairu, Victor Ehikhamenor, Favour Jonathan, Taiye Idahor, Osaru Obaseki, Enotie Ogbebor, Abraham Onoriode Oghobase, Osaze Amadasun en Phil Omodamwen.

nieuwe werken uit een rijke geschiedenis

Deze kunstenaars hebben nieuwe werken gemaakt, geïnspireerd door de moddervis en het thema restitutie. De kunstwerken zijn gemaakt in verschillende media. Ze werpen een hedendaagse blik op de geschiedenis, cultuur, symboliek en filosofie van het koninkrijk Benin. Deze elementen worden opnieuw toegeëigend, gecreëerd en opnieuw verbeeld als de levende erfenis van de geschiedenis en het erfgoed van het koninkrijk Benin. Deze kunstwerken zijn te zien, samen met de resultaten van een herkomstonderzoek naar de bronzen moddervis. Dit herkomstonderzoek is uitgevoerd voor deze tentoonstelling met financiële ondersteuning van het Consortium Koloniale Collecties. In voorbereiding op de tentoonstelling zijn Beatrice von Bormann en Aude Mgba naar Nigeria gereisd om de kunstenaars te ontmoeten.

Back to Benin: Nieuwe Kunst, Eeuwenoud Erfgoed gaat vergezeld van een uitgebreide catalogus, met bijdragen van curator Aude Christel Mgba, professor Kokunre Agbontaen-Eghafona, Osaisonor Godfrey Ekhator-Obogie en kunstenaars Minne Atairu en Victor Ehikhamenor.